Có thể nói rằng, Tư duy Đột phá (Breakthrough Thinking)
là “phần mềm dành cho trí não”, là những nguyên tắc và quy trình mới để
hoạch định, thiết kế, tái cấu trúc, cải tiến và tìm giải pháp cho mọi
vấn đề mà bạn gặp phải. Tư duy đột phá
khai mở tầm nhìn về mục tiêu và giúp bạn đạt mục tiêu mà không phải mất
quá nhiều thời gian và nguồn lực để thu thập thông tin chính xác.
Tư duy Đột phá
mở rộng quá trình sáng tạo đến các hoạt động như xác định đúng các mục
đích cần đạt được, đề xuất nhiều phương án độc đáo, sáng tạo, và triển
khai các hệ thống cần thiết cho việc thực hiện giải pháp. Với Tư duy Đột phá, bạn sẽ tư duy thông minh hơn, chứ không phải phức tạp hơn.
Có
lẽ đã có hàng trăm quyển sách giới thiệu những giải pháp tối ưu và
những chương trình theo một trật tự ABC nào đó mà các tập đoàn thành
công hay những người đầu tiên đã khám phá ra trong quá trình đi tìm câu
trả lời cho các vấn đề của họ. Nhưng có bao giờ bạn thực sự tìm hiểu
chính xác họ đã làm như thế nào để “khai phá được mỏ vàng của sự sáng
tạo” hứa hẹn mang đến cho họ ánh hào quang của thành công và mãn nguyện?
Hàng
triệu ấn bản sách về đề tài này đã được bán ra tại Mỹ và trên khắp thế
giới. Thế nhưng những quyển sách này chủ yếu chỉ trình bày những phát
hiện mà người khác tìm thấy trong quá trình đi tìm giải pháp cho các
vấn đề của chính họ, và để lại cho bạn những giải pháp không mấy đầy đủ.
Tuy
những quyển sách ấy có khả năng truyền cho người đọc nguồn cảm hứng về
sự thành công của người khác, nhưng tất cả chỉ tập trung vào việc mô tả
mà không đề ra nguyên tắc giải quyết vấn đề. Người đọc chỉ thấy được
những hình ảnh tốt đẹp của các tập đoàn và cá nhân với nhiều sáng kiến
vượt trội. Còn về cách họ làm, phương pháp tư duy và những kỹ năng gì
cần có để đạt được thành công thì hầu như không được đề cập đến, hoặc
nếu có cũng là rất ít.
Nếu
có trình bày cách tiến hành giải quyết vấn đề thì tất cả những quyển
sách trên đều nói về tư duy phân tích được đưa ra cách đây 400 năm bởi
Rene Descartes và Francis Bacon. Họ thường bắt đầu bằng câu hỏi: “Có
điều gì sai lầm ở đây?” thay vì câu hỏi: “Chúng ta đang cố gắng đạt
được điều gì?”, và cũng không ai quan tâm đến các thông tin hay dữ kiện
nào đang bó buộc giải pháp của họ.
Khác với quan điểm của những người đi trước, Tư duy Đột phá
sẽ cho bạn một phương pháp suy luận dễ hiểu, được đúc kết qua 30 năm
nghiên cứu về cách thức xử lý vấn đề của những chuyên gia giải quyết và
ngăn chặn vấn đề thành công nhất.
Khả
năng tự nhận thức chính là điểm mạnh nhất của chúng ta. Chúng ta có thể
chịu đựng sự đau đớn về thể xác hoặc tinh thần – khi chúng ta ý thức rõ
về các quy luật biến đổi, chẳng hạn như quy luật sinh – lão – bệnh –
tử. Ngoài ra, ý thức của con người cao hơn các loài vật khác ở chỗ
chúng ta có thể thích nghi một cách chủ động thông qua những ứng dụng
trực tiếp khả năng của bản thân để giải quyết vấn đề.
7 Nguyên tắc Tư duy Đột phá
sẽ được lần lượt trình bày cặn kẽ trong quyển sách này. Bạn hãy sẵn
sàng để phát triển và áp dụng chúng cho những thay đổi khả thi nhất,
ngay từ hôm nay.
Bạn
không cần ứng dụng cả 7 nguyên tắc cùng một lúc mới có thể trở thành
người có tư duy đột phá. Tuy nhiên, bạn phải thấm nhuần toàn bộ 7
nguyên tắc và luôn áp dụng ít nhất hai nguyên tắc cơ bản của Tư duy Đột phá vào việc giải quyết mọi vấn đề: đó là nguyên tắc về Sự Khác Nhau Độc Đáo và nguyên tắc Triển khai Mục đích.
Nếu bạn không chấp nhận sự thật rằng mỗi vấn đề là một sự khác biệt và
tiếp cận vấn đề theo tinh thần đó bằng cách luôn luôn đặt câu hỏi về
mục đích cần đạt được của giải pháp, bạn sẽ bị bó buộc, thậm chí hoàn
toàn đánh mất khả năng đột phá.
Nhiều
nhà lãnh đạo tại Mỹ đang lao vào tiếp nhận và ứng dụng các triết lý
kinh doanh của người Nhật. Trong khi đó, người Nhật lại tìm kiếm giải
pháp cho các vấn đề của chính họ qua các mô hình hoạt động của người Mỹ
và các quốc gia khác. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng việc đơn giản áp
dụng cách thức giải quyết vấn đề của người khác vào vấn đề của mình
thực sự không phải là một cách đúng.
Sao
chép mô hình của người khác chỉ khiến chúng ta tụt hậu thêm. Vì khi
chúng ta đang lao vào áp dụng thì đối thủ của chúng ta đã có những thay
đổi và cải tiến xa hơn, giúp họ đi trước chúng ta một lần nữa. Điều bạn
cần thực hiện không chỉ là đủ sức để cạnh tranh mà còn phải vượt trội –
để làm được điều đó, bạn phải áp dụng Tư duy Đột phá.
Giới lãnh đạo Nhật Bản và quan sát viên các nước đều cho rằng nước Nhật đang bước vào một giai đoạn mang tính bước ngoặt:
Suốt
thập niên 70 của thế kỷ 20 là thời đại của 3C: Sao chép, Kiểm soát và
Rượt đuổi (Copy, Control and Chase). Người Nhật đã sao chép và ứng dụng
công nghệ từ các nơi khác. Kiểm soát chất lượng để sản xuất sản phẩm
tốt hơn và rẻ hơn. Đuổi kịp và vượt qua các công ty và quốc gia công
nghiệp phát triển cao.
Bước
vào những năm 80, tình hình thay đổi nhanh chóng. Người Nhật đối mặt
với thực tế rằng họ phải sáng tạo ra những mô hình mới ngoài việc kiểm
soát chất lượng gắt gao. Đây là thời đại của 3I “Bản sắc, Sáng tạo và
Cải tiến” (Identity, Imagination and Innovation). Các nhà quản trị Nhật
Bản đòi hỏi từng bộ phận phải xây dựng và phát triển một bản sắc riêng
trong chính công ty của mình, được đánh giá qua những sản phẩm độc đáo
mà họ tạo ra. Những năm 80 quả là thời đại của sáng tạo. Bước vào thế
kỷ 21 với tình hình cạnh tranh quốc tế diễn ra mạnh mẽ hơn, Tư duy Đột
phá càng trở nên quan trọng. Cả hôm nay và tương lai, chúng ta sẽ không
có được sự đột phá trừ khi chúng ta có cách tư duy khác biệt trong việc
tìm kiếm và áp dụng các phương pháp giải quyết vấn đề hiệu quả.
Nhiều
người lao vào thu thập hàng núi thông tin và nhận ra quá trễ sự vô dụng
của những dữ liệu thừa trong quá trình đi tìm giải pháp cho vấn đề.
Hoặc, họ áp dụng các giải pháp mà người khác đã phát minh ra và từng áp
dụng thành công trong những tình huống hay vấn đề hoàn toàn khác với
của họ.
Từ những thực tế này, chúng tôi có những lý do cấp bách và thuyết phục để giới thiệu với bạn Tư duy Đột phá. Tất cả chúng ta đều có thể sử dụng Tư duy Đột phá để tìm giải pháp tối ưu cho các vấn đề của cá nhân hay tổ chức của mình.
Tư duy Đột phá mang lại những lợi ích sau:
- Nhận diện đúng vấn đề và xác định phương cách thực hiện.
- Tập trung vào các giải pháp trong tương lai, không phải vấn đề hiện tại.
- Tháo dỡ những rào cản để tiếp cận những giải pháp đơn giản.
- Yêu cầu thu thập dữ liệu ít nhất, vì thế chữa trị được căn bệnh “phân tích và mổ xẻ”.
- Đưa ra những giải đáp mang lại lợi ích lớn hơn về chất lượng, lợi nhuận kinh tế và quỹ thời gian.
- Đòi hỏi ít thời gian và chi phí hơn để tạo ra những lợi ích đó.
- Thúc đẩy tư duy cải tiến và những thay đổi chính yếu.
- Cung cấp những giải pháp dài hạn.
- Tập trung thực hiện hiệu quả các giải pháp.
- Xây dựng những điều kiện tự nhiên lâu dài và các mối quan hệ cá nhân.
- Giúp bạn có cái nhìn toàn diện, chính xác trong việc giải quyết và ngăn chặn vấn đề.
Hơn thế nữa, Tư duy Đột phá còn giúp bạn tránh được tám sai lầm cơ bản thường gặp trong quá trình giải quyết vấn đề:
- Đưa ra những nhận định chủ quan.
- Áp dụng cách tiếp cận vấn đề không phù hợp.
- Mời người cộng tác không cần thiết.
- Lao vào giải quyết những vấn đề không phải là trọng tâm.
- Tính toán sai lầm về mặt thời gian.
- Áp dụng chế độ kiểm soát không thích hợp trong quá trình tìm kiếm giải pháp.
- Cho rằng mình đúng trong khi chấp nhận một giải pháp sai.
- Sai lầm bác bỏ một giải pháp đúng.
Những lợi ích này sẽ đến khi bạn áp dụng 7 nguyên tắc và bắt đầu đạt được những kết quả đột phá. Nhưng “đột phá” có nghĩa là gì?
Thứ nhất, đó
là là một sáng kiến bất ngờ, một khoảnh khắc bừng sáng của trí tuệ hoặc
sự vỡ ra một điều gì đó thật thú vị. Đây là cách hiểu thông thường nhất
về “đột phá”.
Thứ hai,
đó là một giải pháp mang lại những kết quả lớn hơn, ý nghĩa hơn. Nếu
bạn có thể đạt được chất lượng và lợi nhuận kinh tế lớn hơn từ cùng một
số tiền và thời gian, đó là một sự đột phá.
Thứ ba,
và thường bị bỏ qua nhiều nhất, đột phá là hành động biến sáng kiến
thành thực tế, là việc thực hiện một hệ thống hoặc một giải pháp vượt
trội. Thậm chí, sáng kiến tuyệt vời nhất cũng sẽ vô ích nếu nó không
được nhận thức, không được triển khai thực hiện qua một giải pháp hiệu
quả để tạo ra những kết quả vượt trội.
Theo
kinh nghiệm của chúng tôi, 5-8% trong số chúng ta sinh ra đã có tài
năng về mặt này; có nghĩa là, không gì có thể ràng buộc tư duy đột phá,
một trong những tài năng thiên phú của chúng ta. Còn lại hơn 90% chúng
ta là những người “chưa có” tư duy đột phá, nhưng điều đó không có
nghĩa là chúng ta không thể học hỏi để trở thành những người có khả
năng giải quyết vấn đề xuất sắc.
Hãy tư duy thông minh hơn
mà không phải mất nhiều công sức!
(Trích Lời tựa)
Thông số sách:
Tên sách: Tư duy Đột phá
Tác giả: Shozo Hibino - Gerald Nadler
Dịch giả: Vương Long - Phương Trà
Nhà xuất bản: Trẻ
Số trang: 415
Giá bìa: 76.000 VND
Năm xuất bản: 2009